Zadvijka yoki sharli kran: quvur uchun qaysi birini tanlash kerak
Zadvijka ham, sharli kran ham oqimni to‘liq ochish yoki to‘liq yopish uchun ishlatiladi. Lekin tuzilishi har xil, shuning uchun bir xil liniyada biri yigirma yil xizmat qiladi, ikkinchisi esa uch yilda almashtiriladi. Qanday belgilar bo‘yicha tanlashni ko‘rib chiqamiz.
TAZ Engineering Team · · 7 min
Ular qanday ishlaydi
Zadvijkada berkituvchi element — pona yoki disklar — shpindel rezbasi orqali oqimga ko‘ndalang harakatlanadi. DN 300 zadvijkani yopish uchun maxovikni o‘nlab marta aylantirish kerak. Sharli kranda oqimni teshikli shar to‘sadi va u 90 gradusga buriladi, ya’ni kran chorak aylanishda yopiladi.
Germetiklik va harorat
PTFE egarli sharli kran deyarli nol oqish beradi, lekin harorat bo‘yicha cheklangan: odatda 150–200 °C gacha. Metall zichlagichli zadvijkalar to‘g‘ri po‘lat tanlanganda bug‘ va issiq suvda 425 °C gacha ishlaydi.
70 °C gacha bo‘lgan suv uchun rezina qoplangan ponali zadvijkalar yaxshi ishlaydi: ular «A» sinf germetiklikni ta’minlaydi va arzon.
Katta diametrlarda o‘lcham, og‘irlik va narx
DN 100–150 gacha sharli kran odatda ixchamroq. DN 300 va undan kattada sharli kran juda og‘ir va qimmat bo‘ladi, cho‘yan zadvijka esa iqtisodiy yechim bo‘lib qoladi. Shu sababli katta suv quvurlari va issiqlik tarmoqlarida asosan zadvijkalar o‘rnatiladi.
Gidravlik zarba va xizmat ko‘rsatish
Uzun suv quvurida sharli kranni tez yopish gidravlik zarbaga olib kelishi mumkin. Zadvijka sekin yopiladi va bu nasos stansiyalarida afzallik. Zadvijkaning salnik zichlagichini almashtirish va ko‘p modellarda zichlagichlarni joyida ishqalab tiklash mumkin. Payvandlangan sharli kran esa ta’mirlanmaydi.
Zadvijkani oqimni rostlash uchun ishlatib bo‘lmaydi: yarim ochiq holatda oqim zichlagichlarni yemiradi.
Qisqa xulosa
Zadvijka — katta diametr, suv va bug‘, yuqori harorat, sekin yopilish, joyida ta’mir. Sharli kran — gaz, kichik va o‘rta diametrlar, tez berkitish, minimal oqish.
Ishonchingiz komil bo‘lmasa, muhit, DN, PN va haroratni yuboring — TAZ muhandislari armatura turini tanlab beradi.
Chek-list
- ishchi muhit
- harorat
- DN va PN
- tez berkitish zarurati
- gidravlik zarba xavfi
- montaj joyi
- germetiklik sinfi
- ta’mirlash imkoniyati